Stefan Olech
Trener controllingu z 31-letnim doświadczeniem, Kierownik Naukowy Akademii Controllingu ODiTK

Sprawne zarządzanie przedsiębiorstwem wymaga wyodrębnienia w nim komórek organizacyjnych, w tym ośrodków kosztów (nazywanych także miejscami powstawania kosztów lub stanowiskami kosztów), oraz decentralizacji zarządzania. Każdy ośrodek kosztów powinien mieć menedżera wyposażonego co najmniej w dwa rodzaje narzędzi zarządczych: opis funkcji menedżera i miesięczny plan kosztów przekształcony w płynny (elastyczny) plan kosztów. W tym artykule prezentujemy przykład funkcjonowania ośrodka kosztów.

Opis ośrodka kosztów – Wydziału Utrzymania Ruchu

Założenia wstępne:
Park maszynowy: 2 wiertarki promieniowe, 4 tokarki, strugarka, frezarka, 4 wiertarki, 6 aparatów spawalniczych.
Wartość odtworzeniowa: 400 000 zł. Planowany okres amortyzacji – 5 lat.
Obsada osobowa: mistrz, pracownik przygotowujący pracę (pensja), brygadzista, 2 smarowaczy, 2 instalatorów urządzeń, 4 tokarzy, 2 wiertaczy, 6 spawaczy, 14 ślusarzy, którzy otrzymują premię od wydajności.
Czas pracy: jednozmianowy, nadgodziny 15% czasu zleceniowego, premia dla ślusarzy 10%, dodatek za niebezpieczną pracę dla spawaczy 15%.
Zajmowana powierzchnia: 300 m2.
Zainstalowana moc: 100 kW.
Nominalny czas pracy: 168 h/miesiąc.
Czas realizacji zleceń: 75% czasu nominalnego.
Stawka wynagrodzeń pracowników realizujących zlecenia: 12 zł/h.
Koszty socjalne wynagrodzeń: 25%.

Czynność to kryterium podziału kosztów na proporcjonalne i struktury. Koszty generowane przez roboczogodziny realizacji zleceń są kosztami proporcjonalnymi. Koszty generowane przez upływający czas są kosztami struktury. Zgodnie z powyższymi zasadami kwalifikacji kosztów 75% wynagrodzeń pracowników realizujących zlecenia zostało wliczonych do kosztów proporcjonalnych (czas realizacji zleceń), a 25% do kosztów struktury (urlop, choroba, narady produkcyjne, szkolenia, czekanie na zlecenia itp.). Każdy koszt ujęty został w budżecie w przejrzysty sposób, tak aby było wiadomo, w jaki sposób powstaje. Do kosztów socjalnych wynagrodzeń wliczane są składki ubezpieczeń społecznych i emerytalnych w części finansowanej przez pracodawcę, podstawowy odpis na ZFŚS, nagrody jubileuszowe, odprawy emerytalne itp. Wskaźnik kosztów socjalnych (25%) został wyliczony ze stosunku planowanych wydatków socjalnych do planowanych wynagrodzeń.

Zgodnie z zasadą przejrzystości budżetu do każdej pozycji kosztów rzeczowych (poza energią technologiczną) należy dołączyć opisy wyjaśniające skład tych pozycji kosztów. Przykładowo w pozycji „drobne narzędzia” należy wymienić, ile sztuk wierteł, noży skrawających, przecinaków, śrubokrętów,
młotków, kombinerek itd. zostanie kupione i po jakich cenach.

Pełna treść artykułu została opublikowana w numerze 5/2017 magazynu Controlling i Zarządzanie…

Zajrzyj również do naszego Archiwum. Znajdziesz w nim pełen spis treści numeru 5/2017.