Paweł Rafalski
Lider obszaru firm członkowskich Międzynarodowego Stowarzyszenia Controllerów,
Prezes zarządu firmy Solet Sp. z o.

Mimo wielkiego znaczenia przypisywanego budżetowaniu stale narasta krytyka dotycząca jego efektywności. W wyniku prowadzonej dyskusji powstają coraz to nowe koncepcje: od Better Budgeting, poprzez Advanced Budgeting, do Beyond Budgeting. Jedne z nich proponują stopniowe poprawianie budżetowania, inne zaś opowiadają się za jego całkowitym zniesieniem. Koncepcje te stanowią jednak tylko częściową odpowiedź na krytykowane ograniczenia klasycznego podejścia. Każdy bowiem, kto budował, wie, że nowy dom nie powstaje przez pomalowanie, a tym bardziej zburzenie starego. Nowoczesne budżetowanie, jak nowy dom, potrzebuje solidnych fundamentów.

KAMIEŃ WĘGIELNY NOWOCZESNEGO BUDŻETOWANIA

Wyzwanie, jakie stawia obecna dynamika rynków procesom budżetowania i planowania, zostało podjęte
przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Controllerów (ICV). W tym celu ICV zleciło grupie naukowców oraz przedstawicielom biznesu opracowanie spójnej, ugruntowanej naukowo i nadającej się do stosowania w praktyce koncepcji nowoczesnego budżetowania: Modern Budgeting.
Kamieniem węgielnym tej koncepcji stały się trzy forsowane przez ICV dezyderaty. Po pierwsze, skuteczne zarządzanie wymaga strategicznego i w pełni kontrolowanego procesu podejmowania decyzji zmierzających do realizacji celów. Po drugie, planowanie i budżetowanie są podstawą, która musi być zawarta w ogólnej koncepcji controllingu przedsiębiorstwa. Po trzecie, konieczne jest prawdziwe i głębokie zaangażowanie pracowników w proces budżetowania jako zasadniczy czynnik wpływający na jego efektywność.
Przeprowadzone przez ekspertów ICV badania oraz studia przypadków doprowadziły do wniosku, że przywrócenie budżetowaniu pierwotnej funkcji i znaczenia wymaga położenia fundamentów, na których przedsiębiorstwa będą mogły budować stabilność i przewagę konkurencyjną w aktualnych warunkach rynkowych.
Obecnie już w wielu firmach propozycje wypracowane w ramach Modern Budgeting traktuje się co najmniej jako dobre praktyki, a w przypadku idealnym jako praktyki najlepsze (best practices). Zapraszam zatem na plac budowy.

FUNDAMENTY: łAŃCUCH WARTOŚCI, ORGANIZACJA, KOMUNIKACJA

Fundamenty Modern Budgeting określają, co przede wszystkim powinno zostać ujęte w procesie planowania, aby odznaczał się on efektywnością w przestrzeni całego przedsiębiorstwa. Z tego punktu widzenia łańcuch wartości i organizacja muszą zajmować miejsce centralne. Zamiast wielu szczegółowych wskaźników istotne jest jasne formułowanie oraz komunikowanie celów kryjących się za poszczególnymi
planami i budżetami.

Pełna treść artykułu została opublikowana w numerze 7/2015 magazynu Controlling i Zarządzanie…

Zajrzyj również do naszego Archiwum. Znajdziesz w nim pełen spis treści numeru 7/2015.