Justyna Bartela
Główna Księgowa
Laureatka pierwszego miejsca w konkursie Lider Księgowości 2017

Rewolucja w zakresie sprawozdań finansowych formalnie została zapoczątkowana 15 marca 2018 r., gdy zaczęła obowiązywać ustawa z 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw, choć faktycznie jest to naturalna konsekwencja procesu wdrażania nowego wymiaru e-kontroli. Zainicjowane zmiany w Ordynacji podatkowej w latach 2015–2016 zapoczątkowały erę Jednolitego Pliku Kontrolnego jako narzędzia przedstawiania określonych danych. Z upływem czasu wielość struktur JPK przybywała, aż objęła nimi również sprawozdania finansowe, co spowodowało konieczność sporządzania i udostępniania sprawozdań finansowych w wersji elektronicznej.

Aby implementować nową formę przekazywania sprawozdań finansowych w sposób kompleksowy, zmianie uległy przepisy prawne w wielu ustawach. Zmiana w zakresie sposobu przekazywania sprawozdań finansowych, tj. zmiany w ustawie o KRS, musiała pociągnąć za sobą zmianę w ustawie o rachunkowości w obrębie formy sporządzania sprawozdań finansowych, a także zmiany w ustawach podatkowych o przekazywaniu sprawozdań do organu podatkowego. Zmiany objęły również audytorów w zakresie udostępniania sprawozdania z badania przez podmioty podlegające badaniu sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta.

W praktyce zmienione przepisy uniemożliwiają sporządzanie i składanie sprawozdania finansowego do KRS w wersji papierowej, tylko w postaci elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym
lub profilem zaufanym ePUAP. Zmiany następowały dwuetapowo. Pierwszy etap miał miejsce w okresie od 15 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. oraz kolejny od 1 października 2018 r. Proces ten zostanie przedstawiony z uwzględnieniem różnic.

Podłoże zmian

Tak daleko idące zmiany w elektronicznych sprawozdaniach finansowych są wynikiem wymogu obrotu gospodarczego. Sprawozdania finansowe stanowią znaczące źródło wiedzy, a praktyka gospodarcza wymusza ich znajomość i możliwość weryfikacji

Po zmianach w przepisach jest to umożliwione dzięki bezpłatnemu i w dodatku online przeglądaniu danych finansowych udostępnionych w Repozytorium Danych Finansowych (dalej RDF). Przed zmianami w e-sprawozdaniach również istniała możliwość uzyskania wglądu do złożonych sprawozdań finansowych, ale należało udać się do czytelni właściwego sądu rejestrowego, co oczywiście nie cieszyło się popularnością wśród przedsiębiorców. Tym samym prym wiodły wywiadownie gospodarcze, które gromadziły dane finansowe i sporządzały na ich podstawie raporty.

Dodatkowo sprawozdania finansowe przekazywane w wersji papierowej powodowały znaczące obciążenia administracyjne funkcjonowania sądów rejestrowych. Orzecznicy w sądzie po złożeniu sprawozdania finansowego dokonywali wpisu w rejestrze KRS wzmianki o złożeniu sprawozdania. Wpis ten potwierdza, czy podmioty wywiązały się z ustawowych obowiązków udostępnienia sprawozdania finansowego.
Jednak z roku na rok liczba podmiotów wpisanych do KRS znacząco wzrosła, co przełożyło się na zwiększenie liczby składanych sprawozdań finansowych. Tym samym w szczytowym okresie sądy były lawinowo zalewane sprawozdaniami i techniczne „obsłużenie” takiej ilości spraw stawało się niewykonalne.

Pełna treść artykułu została opublikowana w numerze 1/2019 magazynu Controlling i Zarządzanie…

Zajrzyj również do naszego Archiwum. Znajdziesz w nim pełen spis treści numeru 1/2019.