Michał Biernacki
Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Biura podróży – jako aktywni uczestnicy rynku usług – funkcjonują w warunkach, w których zasoby wykorzystane przez nie w działalności gospodarczej występują w ograniczonych rozmiarach. Rozsądnie gospodarujący touroperator dąży do maksymalizacji osiąganych korzyści i minimalizacji ponoszonych kosztów. Główną podstawą podejmowania racjonalnych decyzji oraz kontrolowania ich realizacji jest znajomość postawionych przed sobą celów, a także warunków działalności. Podsystemem informacyjnym integrującym procesy gospodarcze z procesami zarządzania u touroperatora jest rachunek kosztów dostosowany do specyfiki działalności.

Z punktu widzenia biur podróży możliwe są do wystąpienia trzy przypadki implementacji i wykorzystania rachunku kosztów, a mianowicie:
❙❙ brak jakiegokolwiek systemu przypominającego rachunek kosztów,
❙❙ stosowanie rachunku kalkulacyjnego polegającego na określeniu ceny przez dodanie do całkowitych kosztów imprezy turystycznej marży biura podróży oraz ewentualnie stawki akwizycyjnej dla agenta,
❙❙ zastosowanie rachunku kosztów bazującego na założeniach rachunku kosztów docelowych (Target Costing).

Rachunek kosztów docelowych po raz pierwszy na szerszą skalę został wdrożony w Japonii w przedsiębiorstwie Toyota Motor Company. M. Sukurai definiuje ten system jako strategiczne narzędzie zarządzania kosztami, którego głównym założeniem jest zmniejszenie wszystkich składników kosztu produktu w całym cyklu życia. Natomiast dla R. Coopera nadrzędnym celem tego rachunku jest takie
ustalenie kosztów produkcji projektowanego wyrobu, aby jego późniejsza sprzedaż umożliwiła osiągnięcie założonego poziomu zysków. Z kolei dla P. Horvatha rachunek kosztów docelowych jest procesem planowania, zarządzania i kontroli kosztów, który jest wykorzystywany przede wszystkim w fazie projektowania nowego wyrobu, służąc optymalizacji struktury kosztów wytworzenia.

To, co jest najbardziej charakterystyczne w modelu Target Costing i co podkreślane jest przez wszystkich specjalistów, to całkowicie odmienne podejście do sposobu ustalania kosztów niż w podejściu tradycyjnym. Koszty projektowanych produktów (wyrobów i/lub usług) są kosztami narzuconymi przez rynek, określanymi przez odjęcie od ceny, którą są w stanie zapłacić potencjalni klienci (ceny docelowej),
oczekiwanego poziomu zysku (zysku docelowego). Równocześnie widoczne jest bardzo duże skoncentrowanie na potrzebach obecnych i przyszłych klientów. Podejście od strony oczekiwań klientów, czyli przygotowanie produktu zgodnie z ich życzeniami i wymaganiami, jest kluczem do osiągnięcia sukcesu, co było od zawsze podkreślane przez pracowników działu marketingu.

Pełna treść artykułu została opublikowana w numerze 5/2016 magazynu Controlling i Zarządzanie…

Zajrzyj również do naszego Archiwum. Znajdziesz w nim pełen spis treści numeru 5/2016.