Bronisław Bryl
Biegły rewident, Główny księgowy, Prokurent w Przedsiębiorstwie Komunikacji Samochodowej w Koninie S.A.

Zmieniające się otoczenie rynkowe, a w szczególności malejąca liczba pasażerów w regularnym transporcie osób mobilizują przedsiębiorstwa wykonujące tego rodzaju usługi do rozbudowywania i adaptacji swoich rachunków kosztów. Nie bez znaczenia jest też obowiązująca częściowo od 1 marca 2011 r. ustawa o publicznym transporcie zbiorowym, która w pełni zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2017 r. Przyjęto w niej zasadę, że jeśli przedsiębiorca będzie realizował przewozy o charakterze publicznym, to oprócz rekompensaty z tytułu utraconych przychodów i poniesionych kosztów wyższych niż uzyskane przychody powinien otrzymać tzw. rozsądny zysk. Obecnie żaden akt prawny nie reguluje zasad ustalania „rozsądnego zysku”. Punktem wyjścia do jego ustalenia będą informacje uzyskane z systemu rachunkowości, a w szczególności z rachunku kosztów przedsiębiorstwa.

Przewoźnik, który będzie chciał złożyć ofertę w publicznym przetargu na realizację publicznego transportu zbiorowego, będzie musiał zaproponować stawkę, za jaką będzie te przewozy realizował. Punktem wyjścia muszą być koszty, jakie dany przedsiębiorca poniesie na ich realizację, oraz wspominany „rozsądny zysk”.

Zarząd analizowanego w tym artykule Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w Koninie S.A. wraz z podległymi służbami finansowo-księgowymi już na początku 2010 r. dostrzegł potrzebę adaptacji rachunku kosztów oraz wyposażenia spółki w odpowiednie narzędzia informatyczne. Kluczowa stała się informacja
o koszcie jednostkowym wozokilometra, jak również o rzeczywistych (nie szacowanych lub planowanych) nakładach rzeczowych wyrażonych w wozokilometrach, litrach czy roboczogodzinach.

PROCESY ZACHODZĄCE W PRZEDSIĘBIORSTWIE

Przeprowadzając analizę rachunku kosztów jednostki, należy zacząć od poznania rodzaju prowadzonej przez nią działalności, a w szczególności od przeanalizowania jej specyfiki. Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Koninie S.A. jest jednostką usługową, ale jej działalność to nie tylko transport osób. Podstawową działalnością spółki, generującą ponad 58% przychodów, są usługi przewozu osób, a w szczególności usługi przewozów regularnych. Są świadczone przede wszystkim na terenie byłego województwa konińskiego, a obecnie powiatów konińskiego, kolskiego, tureckiego i słupeckiego. Spółka świadczy również usługi przewozów umownych oraz przewozów okazjonalnych – tzw. wynajmów turystycznych i im podobnych.

Pełna treść artykułu została opublikowana w numerze 5/2015 magazynu Controlling i Zarządzanie…

Zajrzyj również do naszego Archiwum. Znajdziesz w nim pełen spis treści piętego numeru czasopisma.