Krzysztof Filipek
Firma Doradcza Krzysztof Filipek, Libiąż

Przedsiębiorstwo wodociągów i kanalizacji prowadzi działalność zasadniczo w dwóch kluczowych obszarach, tj. zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków. Na oba te obszary składa się, często niezależnie od siebie, szereg procesów generujących koszty i stanowiących źródła przychodów. Chociaż zalecane jest holistyczne spojrzenie na przedsiębiorstwo, jednak każdy z tych obszarów charakteryzuje się wyraźnie zaznaczonymi cechami, które należy oceniać osobno, zwłaszcza pod względem ponoszonych kosztów operacyjnych.

Strategia przedsiębiorstwa wodociągów i kanalizacji powinna składać się z elementów cząstkowych, z których jednym jest strategia odnosząca się do oczyszczalni ścieków. Wielkim atutem obiektu (instalacji) jest fakt, że prawie wszystkie składowe kosztów, zarówno stałych, jak i zmiennych, można analizować w zasadzie w oderwaniu od pozostałych elementów kosztotwórczych całego przedsiębiorstwa.

Klasyczne zarządzanie takim obiektem, jako częścią przedsiębiorstwa, bazuje na budżetowaniu, planowaniu operacyjnym i inwestycyjnym oraz reagowaniu na zauważone nieprawidłowości raczej na zasadzie sprzężenia zwrotnego (feed back) niż sprzężenia nadążnego (feed forward). Praktycznie każdy element funkcjonowania oczyszczalni ścieków jest swoistym minicentrum kosztów, generowanych przez zachodzące w nim jednostkowe procesy technologiczne. O ile jednak sporo miejsca i uwagi poświęca się selektywnemu modelowaniu procesowemu w oczyszczalni ścieków, w rozumieniu technologicznym, np. procesom usuwania węgla czy azotu, napowietrzania, zagospodarowania osadów ściekowych, o tyle modelowanie kosztowe sprowadza się w zasadzie do analizy całościowej (in gremio). Takie podejście skutkuje często decyzjami inwestycyjnymi (np. o wymianie pompy), rzadziej natomiast decyzjami typowo operacyjnymi, np. o zmianie systemu monitoringu.

Typowy controlling procesowy w swoim tradycyjnym wydaniu ma na celu:
● skrócenie czasu realizacji procesu,
● obniżenie kosztów oraz
● poprawę jakości procesu.

Widać wyraźnie, że o ile skrócenie czasu procesu z trudem można by zastosować w odniesieniu do oczyszczalni ścieków (chociaż nie jest to niemożliwe), to już obniżenie kosztów oraz poprawa jakości procesu jak najbardziej nadają się do wykorzystania.

Pełna treść artykułu została opublikowana w numerze 4/2020 magazynu Controlling i Zarządzanie…

Zajrzyj również do naszego Archiwum. Znajdziesz w nim pełen spis treści numeru 4/2020.