Marta Celej
CEO spółki doradczej Create Value

Coraz więcej przedsiębiorstw dochodzi w swoim rozwoju do etapu, gdy zwykły rachunek kosztów okazuje się niewystarczającym narzędziem do skutecznego zarządzania. Chcielibyśmy mieć wielopłaszczyznową kalkulację, by móc ująć nasze koszty z punktu widzenia różnych obszarów. W artykule przedstawię najbardziej dojrzały model rachunku kosztów, łączący ze sobą elementy rachunku kosztów działań (ABC), zasobowego rachunku kosztów, rachunku planowanych kosztów marginalnych (Grenzplankostenrechnung) oraz koncepcji zarządzania przez wartość (Value Based Management). Przejdziemy krok po kroku przez proces projektowania wdrożenia zasobowo-procesowego rachunku kosztów (ZPRK).

Planowanie wdrożenia warto zacząć od uświadomienia sobie, na jakim obecnie etapie jesteśmy. Międzynarodowa Federacja Księgowych (IFAC, International Federation of Accountants) dzieli modele dojrzałości rachunku kosztów na 12 poziomów (im wyższy poziom, tym bardziej dojrzały rachunek kosztów).

Ogromna większość przedsiębiorstw, z którymi miałam do czynienia, ma rachunek kosztów mniej więcej na poziomie od piątego do siódmego. Dlaczego zatem warto chcieć więcej? Przejście na zasobowo-procesowy rachunek kosztów niesie za sobą wiele korzyści, wśród których można wymienić między innymi:
●● możliwość ustalania i analizy wykonania celów zarządczych dotyczących produktów, usług, klientów, zasobów i procesów,
●● znajomość kosztów niewykorzystanych zasobów, co umożliwi ich minimalizowanie,
●● informacje pozwalające zoptymalizować proces ustalania cen i ofertowania,
●● znajomość kosztów i rentowności produktów oraz klientów,
●● uniknięcie nieuzasadnionego alokowania kosztów niewykorzystanych zasobów do produktów, usług i klientów,
●● informacje o elastyczności kosztowej dzięki danym o kosztach marginalnych,
●● dostępność danych przekrojowych o kosztach według rodzajów, poziomów, działań oraz zasobów.

Pełna treść artykułu została opublikowana w numerze 5/2020 magazynu Controlling i Zarządzanie…

Zajrzyj również do naszego Archiwum. Znajdziesz w nim pełen spis treści numeru 6/2020.